Akty Stanu Cywilnego

Zaczynając poszukiwania genealogiczne, najpierw wypytujemy członków rodziny, przeglądamy stare albumy fotograficzne, a następnie powinniśmy zapisać sobie co wiemy. Zazwyczaj wtedy pojawia się w głowie znak zapytania. Znaliśmy dziadków, niektórzy nawet pradziadków, odwiedzamy ich na cmentarzu, ale gdzie i kiedy urodzili się oni - tego już nie wiadomo. Dobrze jest, jak można jeszcze spytać się starszego pokolenia, ale niestety często nie ma już kogo pytać.

Wtedy najlepiej udać się do Urzędu Stanu Cywilnego w dowolnym miejscu w Polsce, najwygodniej oczywiście w miejscu zamieszkania. Otóż obecnie, można wyciągać akty stanu cywilnego - czyli urodzeń, małżeństw i zgonów z całej Polski, właśnie w każdym USC, niezależnie gdzie dokonana była dana czynność. Jest kilka rodzajów aktów stanu cywilnego:

a) skrócony akt Urodzenia/Małżeństwa/Zgonu - kosztuje 22 zł opłaty skarbowej;

b) pełny akt U/M/Z - kosztuje 33 zł opłaty skarbowej;

c) kserokopia z akt U/M/Z - za zgodą kierownika USC, bez mocy prawnej, wykonywana bezpłatnie, choć podobno USC ma prawo ustalić jakąś kwotę.

Księgi metrykalne z USC trafiają do archiwum po upłynięciu:

a) 100 lat w przypadku urodzeń;
b) 80 lat w przypadku małżeństw i zgonów,

Nie jest jednak tak, że księga urodzeń z 1918 roku jest na 100% już w archiwum, bo jeśli zawierała kilka roczników, to może od kolejnych roczników nie upłynęło jeszcze 100 lat, a więc dana księga wciąż jest w USC.

Kto może wyciągać akty stanu cywilnego?

Rodzina, najlepiej w prostej linii, osoba upoważniona przez krewnych (opłata dodatkowa skarbowa za pośrednictwo + 17 zł) lub osoba mająca interes prawny (adwokat etc.).

I wracając do sedna sprawy. Wyciągamy akt zgonu babci, dziadka czy pokolenia wyżej i mamy w nim to co najciekawsze:
a) pełna, dzienna data urodzenia naszego zmarłego;
b) miejsce urodzenia zmarłego;
c) nazwisko panieńskie zmarłej w przypadku kobiety zamężnej;
d) stan cywilny zmarłej osoby;
e) imiona rodziców zmarłego;
f) powinno być, ale nie zawsze jest - nazwisko panieńskie matki zmarłej osoby.

I to jest nasz przyczynek do początku poszukiwań. Wtedy mamy tzw. haczyk, do którego będziemy dołączać kolejne oczka łańcuszka.

Czasami zdarza się jednak, że miejsce urodzenia naszej zmarłej krewnej, wprowadza pewien popłoch. ;)

Dzięki aktowi zgonu (stary blankiet, teraz już nie ma takich) mojej prababci, dowiedziałam się gdzie się przodkini urodziła.

Okazało się bowiem, że urodziła się w "Dziurynie". Fantastycznie, tylko gdzie jest Dziuryn???

Rodzina (wnuki prababci) twierdziła, że prababcia urodziła się "gdzieś w drodze" jak jej mama była w podróży. To "gdzieś" to były podobno okolice Piotrkowa Trybunalskiego!! Przeszukałam wszystko co było dostępne, oczywiście prababci tam nie było.
Znalazłam więc w Google'ach dwa Dżuryny - na obecnej Ukrainie. Jeden w dawnym zaborze austriackim - koło Buczacza, drugi daleko na Podolu, pod Winnicą, w dawnym zaborze rosyjskim. Kolejne pytania do krewnych, którzy stwierdzili jednomyślnie, że "myśmy nigdy z zaborem austriackim nic wspólnego nie mieli" :D Czyli Podole!

Ale było coś jeszcze - GRÓB prababci na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Leży tam z mężem i córką. Córeczka Zosia zmarła w niemowlęctwie i ponieważ jej pochówek był pierwszy, jest jakby dyspozytorem grobu (a po niej spadkobiercy, choć oczywiście nie ma w prostej linii). Skoro więc zmarła w Warszawie, to może i tu się urodziła. I faktycznie, znalazła się Zosia i znalazł się ślub pradziadków w 1904 roku w kościele św. Krzyża na Krakowskim Przedmieściu. A w akcie małżeństwa - informacja o prababci - parafianka kościoła murafskiego.
Murafa, Podole, kościół parafialny m.in. dla Dżuryna - wszystko się zgadza!!
Księgi metrykalne są zarówno w Państwowym Archiwum Obwodu Winnickiego (DAVIO), jak i w Państwowym Archiwum Chmielnickiego Obwodu (DAHMO).

Podsumowując:
USC - https://obywatel.gov.pl/malzenstwo/odpis-aktu-stanu-cywilnego-informacje-ogolne
Wyszukiwarka zindeksowanych ksiąg metrykalnych nie tylko z Warszawy - Polskie Towarzystwo Genealogiczne - https://geneszukacz.genealodzy.pl/
Cmentarze warszawskie (w tym całe Stare Powązki!) 

- http://mapa.um.warszawa.pl/mapaApp1/mapa?service=cmentarze#

I to jest początek wszelkich badań (nie licząc wyszukiwarki Google). ;)

Tytułem wstępu...

Od ponad 10 lat zajmuję się genealogią zawodowo. Rodzinnie zaś już ponad 25 lat.

Skoro genealogia, to mam przyjemność bywania w najróżniejszych archiwach, zarówno w Polsce, jak i za granicą.

Na tym blogu chciałabym przybliżyć zasady funkcjonowania różnych archiwów, stron internetowych, bibliotek, a także przekazać pewne minimum wiedzy podstawowej, gdzie i jak szukać przodków.

Oczywiście, nie jestem alfą i omegą, wciąż się uczę. Jestem mądrzejsza niż 5-10 lat temu, ale za 5 lat będę mądrzejsza niż jestem teraz.

Z każdym nowym dokumentem odkrytym w archiwum, uczymy się, gdzie jeszcze można szukać przodków i na co zwrócić uwagę. Czasami zdarza się też tak, że pewne rzeczy są zbyt oczywiste i przestaje się myśleć o nich. Bywa też, że człowiek dochodzi do tzw. ściany - powinni być przodkowie, występować w księgach, a ich nie ma. I albo można się zniechęcić, albo należy szukać antenatów w innych źródłach. Mam nadzieję, że podpowiem niektórym gdzie i czego szukać.

Strona będzie dostępna pod adresem: https://archiwa-sppa.blogspot.com/

Archiwa-SPPA - to z jednej strony Subiektywny Przewodnik Po Archiwach, a z drugiej strony parafrazując opis SPA - "to koncepcja przywracania harmonii ducha i ciała" - jak najbardziej konieczne dla badaczy historii rodzinnych przy pierwszym zetknięciu się z archiwami ;)